Met de huidige energieprijzen kijk je wat vaker naar je meterkast. Dat geldt ook voor je tv-hoek. Je kijkt misschien al een tijdje via internet in plaats van via een traditionele decoder en vraagt je af: trekt dat eigenlijk meer stroom? Of juist minder? En wat kost een avondje streamen nou echt?
Goed nieuws: het IPTV energieverbruik valt in de praktijk erg mee. Het grootste deel van de stroom gaat niet naar de streaming zelf, maar naar het scherm waarop je kijkt. In dit artikel zetten we de cijfers op een rij, met eenvoudige rekenvoorbeelden die je zelf kunt aanpassen aan je eigen situatie. Daarna lees je hoe je zonder kwaliteitsverlies een paar tientjes per jaar bespaart.
Alle bedragen in deze post zijn voorbeelden. We rekenen met een stroomprijs van ongeveer 30 cent per kilowattuur (kWh). Staat op jouw energiecontract een ander tarief? Reken dan gewoon mee met jouw prijs.
IPTV energieverbruik: waar gaat de stroom eigenlijk heen?
Als je IPTV kijkt, werken er meerdere apparaten tegelijk. Ze verbruiken allemaal een beetje, maar het verschil tussen de apparaten is enorm. Even op een rij.
De tv is de grootste verbruiker
Een moderne led-tv van 55 inch gebruikt gemiddeld zo'n 60 tot 100 watt terwijl hij aan staat. Grotere schermen, zeer felle instellingen en 4K met HDR zitten vaak aan de bovenkant van die range, soms zelfs erboven. Oudere plasma- en lcd-modellen kunnen nog meer trekken.
Dat betekent dat je tv bij een gemiddeld kijkpatroon al snel 80 tot 90 procent van het totale verbruik van je kijkopstelling voor zijn rekening neemt. Of je nu IPTV, kabel of een opgenomen programma kijkt, maakt voor het scherm niets uit. Het beeld moet toch verlicht worden.
Streambox of stick: verrassend zuinig
Het apparaat dat de IPTV-stream afspeelt, is meestal een kleine streambox, een stick of de ingebouwde app van je smart-tv. Een streambox verbruikt tijdens het afspelen meestal 4 tot 8 watt. Een stick doet het vaak met 2 tot 4 watt. Dat is nauwelijks meer dan een ledlamp.
Gebruik je de app op je smart-tv zelf? Dan komt er eigenlijk geen extra apparaat bij. De processor in je tv doet het werk, en het extra verbruik is minimaal.
Router en modem: altijd aan
Je router staat meestal 24 uur per dag aan, ook als je niet kijkt. Een gemiddelde router of modem-routercombinatie trekt zo'n 6 tot 12 watt. Dat stroomverbruik is er sowieso, want je gebruikt je internet ook voor je telefoon, laptop en slimme apparaten. Je mag het dus niet volledig aan IPTV toeschrijven. Het extra verbruik door streamen zelf is verwaarloosbaar, omdat de router bij meer dataverkeer maar een fractie meer stroom nodig heeft.
Wat kost IPTV streamen aan stroom? Rekenvoorbeelden
Genoeg theorie. Laten we rekenen. De formule is simpel: vermogen in watt, gedeeld door 1000, keer het aantal uren, keer de prijs per kWh.
Voorbeeld: een gemiddeld huishouden dat 4 uur per dag kijkt
Stel, je kijkt elke dag 4 uur. Dat zijn ongeveer 1.460 uur per jaar. Dan ziet de rekening er ongeveer zo uit:
- Led-tv van 55 inch (80 watt): circa 117 kWh per jaar, dus ongeveer 35 euro.
- Streambox (6 watt tijdens kijken): circa 9 kWh per jaar, ongeveer 2,60 euro.
- Standby van de streambox (2 watt, de overige 20 uur per dag): circa 15 kWh per jaar, ongeveer 4,40 euro.
Samen kom je uit op zo'n 140 kWh, oftewel rond de 42 euro per jaar. Dat is ongeveer 3,50 euro per maand voor je complete kijkopstelling. De streaming zelf, dus de box, is daarvan maar een klein deel.
Wat kost 4K-streamen aan stroom per jaar?
Kijk je op een groot 4K-scherm van 65 inch, dan trekt je tv vaak 110 tot 130 watt, vooral bij HDR-beelden met veel helderheid. Met 120 watt en dezelfde 4 uur per dag kom je op circa 175 kWh per jaar, ongeveer 52,50 euro alleen voor de tv.
Het verschil met het eerste voorbeeld is dus zo'n 17 euro per jaar. Dat komt vrijwel helemaal door het grotere, helderdere scherm en niet door de stream. Een 4K-stream vraagt van je streambox nauwelijks meer stroom dan een HD-stream. Je merkt het vooral in je dataverbruik en je internetsnelheid.
Standby-verbruik: de stille sluipverbruiker
Hier zit vaak onnodig verbruik. Veel apparaten staan na het kijken nog aan, in een slaapstand die toch 1 tot 3 watt vraagt. Een decoder, soundbar, spelcomputer en tv bij elkaar kunnen ook in standby al 10 watt of meer trekken. Op jaarbasis is dat 88 kWh of meer, ongeveer 26 euro voor niets.
Dit is het gemakkelijkste deel om te verbeteren, zoals je verderop leest.
Verbruikt streamen meer energie dan gewoon tv kijken?
Een veelgehoorde vraag is of internet-tv per saldo meer energie kost dan de klassieke manier. Het eerlijke antwoord is: het hangt ervan af hoe je het meet.
Datatransport en datacenters
Achter elke stream zitten servers, netwerkapparatuur en datacenters. Die gebruiken ook stroom. Schattingen over de hoeveelheid energie per uur streamen lopen sterk uiteen, omdat het afhangt van wat je meetelt en hoe efficiënt het netwerk is. Wat wel vaststaat: voor jou als kijker is dit deel niet zichtbaar op je energierekening. En de energie die een tv in je woonkamer verbruikt, is bijna altijd groter dan het aandeel van de stream zelf.
Je kunt het streamingdeel wel iets beperken door geen stream aan te laten staan die je niet bekijkt. Laat de tv dus niet uren als achtergrondgeluid draaien terwijl je in een andere kamer zit.
IPTV energieverbruik vergeleken met een traditionele decoder
Veel oudere decoders van kabelaanbieders zijn niet bijzonder zuinig. Sommige modellen trekken 10 tot 20 watt, en een deel daarvan blijft ook in standby aan, omdat ze opnamen en updates moeten kunnen verwerken. Bij 15 watt, dag en nacht, kom je op circa 131 kWh per jaar: zo'n 39 euro voor alleen de decoder.
Een kleine streambox of de app op je smart-tv doet het met veel minder, zeker als je de box 's nachts of overdag echt uitschakelt. Wie van een oude decoder naar IPTV overstapt, kan dus soms zelfs een beetje besparen. Dat is geen garantie, want het hangt van je oude en nieuwe apparatuur af. Wil je meer weten over de verschillen in gebruik en kosten? Op Nederland IPTV vind je meer achtergrondartikelen over kijken via internet.
Tips om je IPTV energieverbruik te verlagen
Je hoeft niet minder te kijken om te besparen. Met een paar kleine aanpassingen haal je het meeste uit je opstelling.
Stel je tv zuiniger in
Veel tv's staan standaard in een levendige of dynamische beeldmodus. Die is fel en trekt veel stroom. Schakel over naar een eco-, film- of standaardmodus, en zet de achtergrondverlichting wat lager. In een gemiddelde woonkamer zie je het verschil nauwelijks, maar het verbruik van de tv daalt vaak met 20 tot 40 procent. Bij een tv van 80 watt scheelt dat rond de 7 euro per jaar, en meer bij een groter scherm.
Let ook op functies zoals automatische helderheid. Daarmee past je tv het licht aan op de omgeving, zodat hij 's avonds niet onnodig fel staat.
Kies de juiste resolutie
Voor een kleine tv in de slaapkamer is 4K vaak overbodig. Op een scherm van 32 inch zie je het verschil met HD nauwelijks. Je bespaart dan dataverkeer, en een kleiner scherm verbruikt vanzelf minder. Heb je een grote woonkamer-tv, dan loont een hogere resolutie wel. Kijk dus per kamer wat past, in plaats van overal het maximale in te stellen.
Schakel standby uit met slimme stekkers
Een stekkerdoos met schakelaar of een slimme stekker kost weinig en betaalt zich snel terug. Sluit je tv, streambox, soundbar en eventuele andere apparaten erop aan en zet alles uit als je naar bed gaat of de deur uitgaat. Met een slimme stekker kun je ook een timer instellen, zodat de apparatuur 's nachts automatisch uitgaat.
Let op: sommige streamboxen hebben na het uitschakelen even tijd nodig om op te starten of updates te installeren. Dat is een kwestie van een minuut wachten en geen probleem. Bij een apparaat dat opnames of updates 's nachts moet verwerken, kun je de timer beter zo instellen dat dit niet in de weg zit.
Stroom besparen met een bekabelde verbinding
Een netwerkkabel tussen je router en streambox is meestal stabieler dan wifi, en dat helpt tegen haperingen. Voor het stroomverbruik maakt het niet veel uit. Toch is het slim om te kiezen voor een bekabelde verbinding waar het kan: het scheelt storingen, waardoor je minder vaak opnieuw hoeft te laden of te starten. Daarnaast hoef je geen extra wifi-versterkers te plaatsen, en die verbruiken zelf ook weer enkele watts.
Een zuinige IPTV-opstelling kiezen: waar let je op?
Staat er een nieuwe aanschaf op de planning? Dan kun je het stroomverbruik meenemen in je keuze. Dat hoeft geen ingewikkeld rekenwerk te zijn.
Waar let je op bij een zuinige streambox?
- Vermogen: kijk in de specificaties naar het verbruik in watt, zowel tijdens afspelen als in standby. Onder de 5 watt tijdens kijken is prima.
- Echte uitschakelfunctie: sommige apparaten hebben een diepe slaapstand die bijna niets verbruikt. Dat is handig als je niet steeds de stekker eruit wilt halen.
- Passende prestaties: een te trage box zorgt voor haperingen, maar een zwaar apparaat met veel extra functies verbruikt onnodig veel. Kies wat bij je gebruik past.
- Ondersteuning voor moderne videoformaten: nieuwere formaten zijn efficiënter, waardoor je met minder data hetzelfde beeld krijgt.
Kies de tv met een goed energielabel
Ga je ook een nieuwe tv kopen? Kijk dan naar het energielabel. Sinds een paar jaar is de schaal opnieuw ingedeeld, waardoor veel tv's een label rond D tot G hebben. Dat lijkt slecht, maar de schaal is strenger geworden. Vergelijk daarom vooral modellen van dezelfde schermgrootte met elkaar. Een zuiniger model scheelt over een levensduur van tien jaar al snel een flink bedrag.
Misverstanden over streamen en stroomverbruik
Over het onderwerp circuleren een paar hardnekkige ideeën. Hier de belangrijkste op een rij, met wat er wel en niet van klopt.
- Misverstand: streamen kost veel meer stroom dan kabel-tv. In een huishouden is het verschil meestal klein. Het scherm bepaalt het grootste deel van het verbruik, en dat is bij beide manieren gelijk.
- Misverstand: een streambox moet altijd aan blijven. Dat is niet nodig. Je kunt de meeste boxen gewoon uitzetten of van de stroom halen. De opstarttijd is kort.
- Misverstand: een hogere resolutie betekent veel meer verbruik in de box. Het verschil zit vooral in het scherm en in je dataverbruik, niet in de streambox.
- Misverstand: je router verbruikt meer als je streamt. Het extra verbruik is minimaal. Je router staat sowieso aan, dus de winst zit niet in de router uitzetten tijdens het kijken.
Zo zie je dat het meeste besparingspotentieel niet in de streaming zit, maar in hoe je het scherm gebruikt en wat je standby laat staan.
Conclusie: IPTV energieverbruik valt mee als je slim kijkt
Een gemiddeld gezin dat dagelijks een paar uur kijkt, betaalt voor de complete opstelling grofweg 3 tot 5 euro per maand aan stroom. Het leeuwendeel daarvan komt van de tv zelf. De streambox of stick is zuinig, en de router draait toch al. De stream zelf is op je energierekening nauwelijks terug te vinden.
Wil je toch besparen? Begin dan met de simpele stappen:
- Zet je tv in een zuinige beeldmodus en verlaag de helderheid waar het kan.
- Schakel standby-apparaten uit met een stekkerdoos of slimme stekker.
- Kies de resolutie die past bij de schermgrootte per kamer.
- Laat de tv niet aan staan als niemand kijkt.
- Overweeg bij vervanging een zuinige streambox en een tv met een goed energielabel.
Met deze aanpassingen kun je vaak een kwart tot een derde van je kijkverbruik besparen, zonder dat je er iets van merkt in beeldkwaliteit. Zo kijk je met een gerust hart honderden zenders en films, en houd je tegelijk je energierekening in de hand.